15 ژوئن 2022- به گفته دانشمندان دانشگاه علوم بهداشتی یوتا، یک آزمایش جدید می تواند به پزشکان کمک کند تا با دقت بیشتری پیش بینی کنند که کدام یک از افرادی که تحت عمل جراحی بای پس معده قرار می گیرند، می توانند بهبودی از دیابت نوع 2 را طی دو سال پس از این عمل تجربه کنند.

این آزمایش که غلظت سرامیدها- نوعی ماده ی مومی شکل و چربی مانند مشابه کلسترول، را در خون اندازه گیری می کند، همچنین می تواند برای ارزیابی احتمال عود دیابت نوع 2 در یک بیمار در طی یک دهه از بای پس معده استفاده شود.

پرفسور اسکات سامرز، نویسنده ی مسئول این مطالعه و همکار مرکز تحقیقات متابولیسم دیابت، گفت: این مطالعات انسانی یافته های قبلی ما در جوندگان را تایید می کند، "این که سرامیدها محرک های اصلی دیابت هستند". آنها همچنین ابزار جدیدی را به زرادخانه پزشکان برای مدیریت سلامت تعداد فزاینده ی افرادی که تحت عمل جراحی چاقی قرار می گیرند، اضافه می کنند.

این مطالعه در مجله ی Med، یک مجله پزشکی ازCell Press  منتشر شده است.

پرفسور سامرز و همکارانش در مطالعات قبلی دریافتند که سرامیدها می توانند میزان انسولینی که در بدن تولید یا استفاده می شود را کاهش داده و احتمال ابتلا به دیابت نوع 2 را افزایش دهند. آنها با کنجکاوی تصمیم گرفتند تا ارتباط بین سرامیدها، دیابت و چاقی شدید را بررسی کنند.

بر اساس گزارش انجمن جراحی متابولیک و چاقی آمریکا (ASMBS) بیش از 24 میلیون آمریکایی با شاخص توده بدنی (BMI) 35 یا بالاتر، دچار چاقی شدید هستند. در نتیجه، بسیاری از آنها در معرض خطر جدی ابتلا به دیابت نوع 2، بیماری قلبی و سایر بیماریهای جدی قرار دارند. برای برخی از این افراد، جراحی بای پس معده اغلب بهترین گزینه است.

به گزارش انجمن جراحی متابولیک و چاقی آمریکا، سالانه حدود 250 هزار عمل جراحی بای پس معده در ایالات متحده انجام می شود. در این روش ، جراح یک کیسه کوچک از معده ایجاد می کند و آن را مستقیماً به روده کوچک متصل می کند. در نتیجه، بیماران پس از خوردن غذای کمتر احساس سیری خواهند کرد.

به گفته ی موسسه ملی دیابت و بیماری های گوارشی و کلیوی (NIDDK) در برخی موارد، بیماران می توانند پس از جراحی بیش از 30 درصد وزن بدن خود را کاهش دهند و حداقل هفت سال آن را حفظ کنند.

دکتر Annelise M. Poss، نویسنده اصلی این مطالعه و دانشجوی سابق آزمایشگاه پرفسور سامرز، گفت: شیوع دیابت پس از بای پس معده کاهش می یابد، اما پیش بینی اینکه کدام یک از بیماران به بهبودی از دیابت دست خواهند یافت و دیابت در چه کسانی پس از بهبودی عود خواهد کرد، تاکنون یک چالش بوده است.

پرفسور سامرز، دکتر Poss و همکارانشان برای مقابله با این چالش، نمونه‌های خون 1156 فرد 18 تا 72 ساله را که در یک بازه زمانی 12 ساله جمع‌آوری شده بود، تجزیه و تحلیل کردند. افراد به سه گروه تقسیم شدند: 418 نفر که تحت عمل جراحی بای پس معده قرار گرفتند، 417 نفر که به دلیل عدم پذیرش هزینه ی جراحی توسط بیمه، تحت این عمل قرار نگرفتند، و 321 فرد شدیدا چاق که علاقه ای به بای پس معده نداشتند.

محققان تصمیم گرفتند که دو گروه کنترل داشته باشند تا تاثیرات احتمالی داشتن انگیزه بیشتر برای رژیم غذایی، ورزش، و سایر استراتژی های کاهش وزن را در افراد محروم از بیمه نسبت به افرادی که علاقه ای به بای پس معده نداشتند، از نتایج حذف کنند.

به طور کلی، دانشمندان دریافتند که سطوح پایین سرامید قبل از عمل جراحی بای پس معده پیش بینی می کند که کدام یک از بیماران دو سال بعد از جراحی به بهبودی از دیابت می رسند. از 67 بیمار بای پس معده که قبل از جراحی دیابت داشتند، 49 نفر (73 درصد) بهبود گذرا یا پایدار دیابت نوع 2 را تجربه کردند. با این حال، آن دسته از افرادی که غلظت بالایی از سرامیدها در خون آنها اندازه گیری شده بود، صرفنظر از تغییر وزن، به بهبودی از دیابت دست نیافتند.

دکتر Poss، گفت: بر اساس اطلاعات ما، این اولین مطالعه‌ای است که نقش سرامیدها را در پیشرفت بیماری دیابت نوع 2 در یک جمعیت به شدت چاق ارزیابی می‌کند. با اندازه گیری سرامیدها در این جمعیت، ما معتقدیم که نشانگر زیستی مهمی را شناسایی کرده ایم که می تواند به طور قابل اعتمادی برای پیش بینی بهتر سیر دیابت نوع 2 در بین بیمارانی که تحت بای پس معده قرار می گیرند، استفاده شود.

از جمله محدودیت‌های این مطالعه، در نظر نگرفتن گروهی از افراد لاغر بود. در نتیجه، آنها قادر به تعیین تاثیر غلظت سرامیدها بر پیشرفت دیابت فراتر از یک جمعیت شدیدا چاق، نبودند. محققان همچنین از انجام مداخلات کاهش وزن یا تغییر سبک زندگی فراتر از محدوده ی این مطالعه، که به طور خاص بر روی رایج ترین روش جراحی بای پس معده یعنی Roux-en-Y، متمرکز بود، جلوگیری نکردند.

پرفسور سامرز گفت: با این که داده‌هایی که سطوح بالای سرامید را به دیابت مرتبط می‌کنند، قوی هستند، قبل از توصیه به آزمایش معمول سرامیدها به عنوان یک مارکر تشخیصی برای بهبودی از دیابت پس از جراحی بای پس معده، تحقیقات بیشتری مورد نیاز است. به عنوان بخشی از این تلاش، محققان قصد دارند ارتباط بین سطوح سرامیدها و پیشرفت دیابت را در سایر جمعیت ها تجزیه و تحلیل کنند.

پرفسور سامرز گفت: سوال هیجان انگیزی که می خواهیم به آن پاسخ دهیم این است که چه عوامل منحصر به فردی وجود دارد که سرامیدها را در برخی از افراد مستعد ابتلا به دیابت، افزایش می دهد؟ واضح است که چاقی تنها عامل افزایش دهنده ی سرامیدها نیست. یک پیشرفت بزرگ می تواند یافتن یک خانواده یا مجموعه ی منحصر به فردی از افراد باشد که مستعد تجمع سرامیدها و ابتلا به این بیماری هستند. این یک گام بزرگ به سمت توسعه ی داروهای شخصی خواهد بود.

منبع:

Poss, A.M., et al. (2022) Following Roux-en-Y Gastric Bypass Surgery, High Serum Ceramides Demarcate Patients that will Fail to Achieve Sustained Normoglycemia and Diabetes Remission. Med. doi.org/10.1016/j.medj.2022.05.011.

https://medicalxpress.com/news/2022-06-blood-fat-diabetes-remission-gastric.html